เปลี่ยนภาษา :
   หน้าหลัก ผลงานวิชาการ

ไตรกลีเซอไรด์สูงควรทำอย่างไร

          หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ไปเจาะเลือดตรวจไขมันในเลือดแล้วพบว่ามีไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง และคงพยายามหาทางให้ไตรกลีเซอไรด์ในเลือดลดลงอยู่ ไตรกลีเซอไรด์นี้ก็คือไขมันที่ได้รับจากอาหารที่เรารับประทานและร่างกายสร้างเอง เมื่อเรากินอาหารประเภทนี้เข้าไป ร่างกายจะดูดซึมแล้วก็ขนส่งไตรกลีเซอไรด์ ผ่านเลือดส่งไปยังเซลล์ต่างๆที่ต้องการพลังงาน ไตรกลีเซอไรด์ที่มากเกินไปจะถูกส่งไปเก็บไว้ที่เนื้อเยื่อไขมัน แล้วพอกพูนตามส่วนต่างๆของร่างกายจนร่างกายอ้วนขึ้น

          ไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจขาดเลือด อัมพาต อัมพฤกษ์ เนื่องจากการสะสมไตรกลีเซอไรด์ในกระแสเลือดที่มากผิดปกติทำให้เลือดข้นเหนียวขึ้น เกิดการจับตัวกันเป็นลิ่มและอุดตันหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกายโดยเฉพาะที่หัวใจและสมอง

          ปัจจัยที่ทำให้ระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูง คือ การรับประทานอาหารไม่ถูกสัดส่วน การชอบรับประทานอาหารจำพวกข้าว-แป้ง อาหารรสหวานจัด เครื่องดื่มรสหวาน รับประทานผลไม้ปริมาณครั้งละมากๆ ทำให้ร่างกายได้รับพลังงานมากเกินไป จึงนำไปสร้างไตรกลีเซอไรด์แล้วขับเข้าสู่กระแสเลือดในปริมาณมาก  การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ในปริมาณมากเป็นประจำ จึงกระตุ้นตับให้ผลิตไตรกลีเซอไรด์มากขึ้น และยังทำให้การเคลื่อนย้ายไขมันออกจากเลือดช้ากว่าปกติด้วย รวมทั้งการมีน้ำหนักเกินหรืออ้วน  และการไม่ออกกำลังกาย

          สำหรับวิธีการควบคุมหรือลดระดับไตรกลีเซอไรด์ ทำได้ดังนี้ การระวังอาหารประเภทแป้งและน้ำตาล ไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงผิดปกติ เกิดจากการได้รับพลังงานมากเกินไป การกินขนมหวาน หรือกินอาหารที่ทำจากแป้งมากเกินไปทำให้ร่างกายสร้างไตรกลีเซอไรด์แล้วขับเข้าสู่กระแสเลือดมากเกินไป จึงควรลดปริมาณอาหารที่ให้แคลอรี่สูง เช่น ของหวานหรืออาหารที่มีน้ำตาลมาก รวมถึงอาหารจำพวกแป้งด้วย โดยควรเลือกกินคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน หรือประเภทที่มีกากใยอาหาร เช่น ข้าวซ้อมมือ เมล็ดธัญพืชไม่ขัดสีแทนอาหารจำพวกแป้งขัดสีที่กินอยู่เป็นประจำก็ได้เช่นกัน

การกินอาหารครบ 3 มื้อ ไม่ควรงดอาหารมื้อใดมื้อหนึ่ง โดยเฉพาะมื้อเช้า ควรกินมื้อเช้าให้อิ่ม เพราะพลังงานที่ได้จากมื้อเช้าจะถูกนำไปใช้ในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ตลอดวัน การกินอาหารมื้อเช้าให้พลังงานประมาณ 1 ใน 4 ของพลังงานที่ร่างกายต้องการใน 1 วัน ซึ่งเท่ากับปริมาณพลังงานที่ควรได้รับในมื้อเย็น ที่เหลือประมาณครึ่งหนึ่งควรได้จากมื้อกลางวัน และอาหารว่างมื้อเล็ก ๆ การรับประทานอาหารแบบนี้จะทำให้ไม่มีพลังงานเหลือนำไปสร้างเป็นไตรกลีเซอไรด์ได้

การควบคุมอาหารที่มีไขมัน การลดอาหารไขมัน ช่วยทำให้ไตรกลีเซอไรด์ในเลือดลดลงได้ ดังนั้นจึงควรหลีกเลี่ยงอาหารทอดหรือผัดที่ใช้น้ำมันมากในการประกอบอาหาร รวมทั้งไขมันจากอาหารต่าง ๆ เช่น เนย มาการีน น้ำมันพืช กะทิ หรือไขมันสัตว์ ยกเว้นไขมันจากปลาทะเลที่มีกรดไขมันโอเมกา 3 (omega-3) ซึ่งจากการศึกษาวิจัยพบว่า กรดไขมันโอเมกา ช่วยลดการสังเคราะห์ไตรกลีเซอไรด์ในตับได้ ดังนั้นใครที่มีปัญหาไตรกลีเซอไรด์สูง หากได้กินปลาทะเล ไม่ควรทอด ควรปรุงด้วยวิธีการนึ่ง 2-3 มื้อต่อสัปดาห์ จะช่วยลดไตรกลีเซอไรด์ในเลือดได้ค่อนข้างดี

นอกจากการรับประทานอาหารแล้วควรงดการสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์ ซึ่งเป็นสิ่งที่จะไปกระตุ้นตับให้ผลิตไตรกลีเซอไรด์มากขึ้น และควรควบคุมน้ำหนักตัว การกินยาบางชนิด อาจทำให้ไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงขึ้นได้ เช่น ยาขับปัสสาวะ ไธอาไซด์ ฮอร์โมนเพศหญิง ยาคุมกำเนิดบางชนิด หากต้องกินยาเหล่านี้ควรปรึกษาแพทย์ และมีการตรวจระดับไตรกลีเซอไรด์อย่างสม่ำเสมอ

สุดท้ายคือควรต้องออกกำลังกาย การได้ออกกำลังกายระดับปานกลาง วันละอย่างน้อยครึ่งชั่วโมง 3-4 วันต่อสัปดาห์ จะช่วยเผาผลาญพลังงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ หรือหากไม่มีโอกาสไปออกกำลังกายอย่างจริงจัง การเดินหรือทำงานบ้านให้ได้เหงื่อสักเล็กน้อยทุกวันนั้นก็ดีต่อสุขภาพ และช่วยป้องกันได้อีกหลายโรค

 

เอกสารอ้างอิง:

  1. McBride PE. Triglycerides and risk for coronary heart disease. JAMA 2007; 298:336.
  2. Durrington PN, Bhatnagar D, Mackness MI, et al. An omega-3 polyunsaturated fatty acid concentrate administered for one year decreased triglycerides in simvastatin treated patients with coronary heart disease and persisting hypertriglyceridaemia. Heart 2001; 85:544.
  3. Third Report of the National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults final report. Circulation 2002; 106:3143.
เมื่อวันที่ : 22 สิงหาคม 2560
    

ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่าน :


ข้อมูลสมาชิก
ชื่อผู้ใช้ : * เฉพาะ a-z , 0-9
รหัสผ่าน : *
ยืนยันรหัสผ่าน : *


ข้อมูลส่วนตัว
บัตรประจำตัวประชาชน : * เฉพาะตัวเลขเท่านั้น
สถานะ :
คำนำหน้าชื่อ :
ชื่อ :
นามสกุล :
วันเดือนปีเกิด : * เลือกวันเดือนปีเกิด
ที่อยู่ :
E-mail : *
รูปภาพประจำตัว :


ข้อมูลสมาชิก
ชื่อผู้ใช้ :
รหัสผ่านเก่า :
รหัสผ่านใหม่ :
ยืนยันรหัสผ่าน :


ข้อมูลส่วนตัว
บัตรประจำตัวประชาชน :
สถานะ :
คำนำหน้าชื่อ :
ชื่อ :
นามสกุล :
วันเดือนปีเกิด :
ที่อยู่ :
E-mail :
รูปภาพประจำตัว :